Sharad Purnima 2026
1. కోజగారి పూర్ణిమ
కోజగారి పూర్ణిమ శరదృతువు లో ఆశ్వీయుజ మాసము పౌర్ణమి నాడు పండుగగా జరుపుకుంటారు. ఈ పండగని శరత్-పూర్ణిమ, కొజాగరాత్రిపూర్ణిమ,కాముడిపున్నమి అని కూడా అంటారు. శరత్కాల పూర్ణిమ నాడు అమ్మవారిని పూజించడం చాలా విశేషం. నవరాత్రులే కాక, పాడ్యమి నుండి పూర్ణిమ వరకు అమ్మవారి ఆరాధన వలన, అమ్మవారి అనుగ్రహం కలుగుతుంది. ఈ పూర్ణిమే శ్రీవిద్యా సంప్రదాయంలో “ముఖ్యరాకా”గా చెప్పబడినది.
అనుగ్రహము కొరకు ఈరోజు కోజాగారీ వ్రతాన్ని ఆచరించాలని వాలఖిల్య మహర్షి మిగతా మునులకు తెలియజేసినట్లు పురాణ కథనం.
ఉభయ సంధ్యలలో లక్ష్మీదేవిని పూజించి, క్షీరాన్నమును నైవేద్యంగా సమర్పించాలి.
రాత్రి జాగరణ చేస్తూ ఆ సమయంలో పాచికలు లేదా గవ్వలను ఆడుతూ గడపాలి. మరునాడు పునఃపూజ చేసి వ్రతాన్ని ముగించాలి. ఈ వ్రతం చేయడం వలన లక్ష్మీదేవి అనుగ్రహమునకు పాత్రులవుతారు.
హిందువులు ముఖ్యముగా మహారాష్ట్ర,గుజరాత్ రాష్ట్రాలవారు ఈపండుగ జరుపుకుంటారు.
వ్రతము చేయువిధానము
ఉదయాన్నే లేచి శుచి శుభ్రముగా స్నానము చేసి ఇంట్లో తూర్పుదిక్కున లక్ష్మీదేవి పూజా మంటపము ఏర్పాటు చేయాలి.లక్ష్మి ప్రతిమను కాని ,ఫొటోనికాని ఉంచి విఘ్నేశ్వర పూజచేసి లక్ష్మీదేవిని ఆస్వాదించాలి.ధూప,దీప నైవేద్యాలు పెట్టి భక్తిశ్రద్దలతో లక్ష్మి అష్ట్రోత్రాలు,శ్లోకాలు చదివి పూజచేయాలి.రోజంతా ఉపవాసముండాలి.రాత్రంతా జాగారం చేసి … తకిస్తమైన “అక్షక్రీడను (గవ్వలు /పాచికలు) ఆటను ఆడుతూ .. అర్ద రాత్రి లక్ష్మీ దేవిని పూజించాలి.
వ్రతకద విదానము:
వాలఖిల్య ఋషి ఈ వ్రాత ఉదంతాన్ని ఇతరులందరికీ తెలిపాడు.
ఉద్దాలకుడు పేద బ్రాహ్మణుడు. ఇతడికి ” వలితుడు” అనే నమాతన్రం. బ్రహ్మచర్యాశ్రమం ముగిసింది. చండిక అనే కన్యను వివాహమాడి గృహస్థాశ్రమాన్ని స్వీకరిస్తాడు. ఆమెకు నగలు, ఆభరణాల మోజు ఎక్కువ. స్థోమత లేక పోయినా అగచాట్లుపడి ఆమె కోరికలు తీర్చుతుందేవాడు … ఆమె కోరికలకు అంటు ఉండేది కాదు. మరీ మరీ కోరేది. అవి అతడి తలకు మించిన భారం అయ్యేవి. స్వర్నాభానాలు తేలేదని భర్తా చెప్పిన పనికి వ్యతిరేకంగా ప్రవర్తించేది.
ఆ భాద భరించలేని ఉద్దాలకుడు తన సమస్యను స్నేహితునికి విన్నవించుకున్నాడు. ” నువ్వు ఆమె చేత చేయించుకోవాలనున్నా పనికి వ్యతిరేకం గా చెప్పు.. ఆ పని సక్రమముగా జరుగుతుంది ” అని సలహా ఇచ్చాడు … అలాగే ప్రవర్తిస్తున్నాడు కాని ఒక సారి అతడి తండ్రి అబ్దికం సమయం లో భార్య పరర్తించిన తీరు వలన శ్రమంతా వృధా అయిపొయింది. దాంతో అతడి మనసు విరిగి పోయింది. “దాన్ని తప్ప, భర్తను భర్తగా ప్రేమించ లేని ఈ భార్య ను విడిచి సంయసిస్తాను” అని సన్నద్ధుడయ్యాడు . అప్పుడు మిత్రుడు అడ్డుపడి “భార్య అనుమతి లేనిదే సన్యసించడం ధర్మ సమ్మతి కాదు” సంయమనం పాటించమని సలహా ఇచెను. అతడి మాటలతో సంయసించే ప్రయత్నాన్ని విరమిచాడు కాని ఇల్లు విడిచి అరణ్యమార్గం పట్టేడు. లక్ష్మీ దేవి అనుగ్రహమైనా కలగాలి … తన భార్య మన్కుతనంయానా వీడాలి … అంతవరకు ఇంటికేల్లేది లేదని నిశ్చయించుకున్నాడు .
అరణ్య మార్గం లో తిరుగుతున్న అతడికి ముగ్గురు కన్యలు పిలిచారు. తామూ నాగ కన్యలమని పరిచయం చేసుకున్నారు. లక్శ్మీ పూజ చేశామని దానితో భాగంగా గవ్వలతో ఆడదలచమని చెప్పారు, ఆటకు ఒకరు తక్కువయ్యారు ఆ లోటు తీర్చాలని అడిగేరు. అక్ష క్రీడా లక్ష్మీ దేవికి ఇస్తమైనదనీ అది ఆడడం వలల ఆమె అనుగ్రహం కలుగుతుందని చెప్పారు ఒప్పించారు. అర్ధ రాత్రి దాటింది లక్ష్మీ నారాయణులు లోకచంచరానికి బయలు దేరారు. మేలుకొని పాచికలు ఆడుతున్న ఉద్దాలకుడిని చూసి దర్శనమిచ్చేరు. ఆ దంపతులను చూసి ఉద్దాలకుడు ప్రత్యక్షము గా వారికి పూజించాడు. అతడి సంగతులన్నీ తెలిసిన ఆ జగదాదారులు అతడికి అఖండైశ్వర్యాలను ఇచ్చారని పురాణ కధ.
లక్ష్మీ దేవి పాలకడలి లో పుటినది పాచికలు గా ఉపయోగించే గవ్వలు, చంద్రుడు, ఆమె తోబుట్టువులు. ఈ వ్రతం వలన పాలకడలి లో తోబుట్టువులంతా ఒక చోట చేరినట్లవుతుంది.
ఈ రోజు ఆడ మగ తేడా లేకుండా అందరూ వేకువనే మేల్కోవాలి. కాలకృత్యాల అనంతరం పుజామందిరాన్ని అలంకరించి లక్ష్మీ దేవి ప్రతిమను ప్రతిస్తిమ్చాలి. పగలంతా ఉపవాసం చేయాలి. సాయంత్రం కొబ్బరినీరు మాత్రమే తాగి (పూజ అయ్యేవరకు) ఉండాలి. ఆ పూజ కు నివేదించడానికి పాలు, బియ్యం, పంచదార, కుంకుమ పువ్వు, సుగంధ ద్రవ్వ్యాలు కలిపిన పరమాన్నం వండి వెన్నెలలో ఉంచాలి. అర్ధరాత్రి వరకు జాగరణ ఉండి ఆ పాయసాన్నే దేవికి నివేదన చేసి, దాన్నే ప్రసాదంగా స్వీకరించాలి. ఆ తరువాత బందు మిత్రులంతా కలిసి పాచికలు ఆడాలి . . తెల్లవార్లు జాగరణ చేయాలి. ఇలా చేయడం వలన దేవి అనుగ్రహానికి పాత్రులవుతారని నమ్మకం.
ఆశ్వయుజమాసం సమకాలం గాలి, నిరు, వాతావరణం ప్రశాంతంగా ఉంటాయి. అనేక పుష్పాలు వికసించి పుప్పొడిని, పరిమళాన్ని వెదజల్లుతూ ఉంటాయి. ఇవన్నీ గాలి లో తేలుతూ వెన్నెల కిరణాలతో మమేకమవుతాయి. చంద్రకిరనాల్లోని ఆరోగ్య లక్ష్ననాలు ప్రక్రుతి లోని ఓషధ గుణాలు గాలి ద్వారా వచ్చినవీ అన్నీ ఆ పాయసం తో కలుస్తాయని, ఆవిధంగా ఆ ప్రసాదం లో ఆరోగ్యము ఇమిడి ఉంటుందని. గవ్వలాట మానసిక ఉల్లాసాన్ని తెచ్చిపెడుతుందని నమ్మకం.
ఇన్ని- శారీరక, మానసిక, సామాజిక ఆరోగ్య భావనలు ఇమిడి ఉన్నాయి కాబట్టే … దేశం లో అన్ని ప్రాంతాలవారూ వేరు వేరు నామాల తో ఈ పూజను చేస్తారు .
ఒరిస్సా లో ” లక్ష్మీ పూర్ణిమ ” గాను ,
బెంగాల్ లో ” సోనో పూర్ణిమ” గాను ,
మధ్యప్రదేశ్ లో ” శరత్ పూర్ణిమ” గాను ,
చత్తిస్ గడ్ లో ” శరత్ పూర్ణిమ ” గాను ,
ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ” కోజగారి వ్రతం ” గాను ,
ఇతర ప్రాంతాల్లో ” ధన పూర్ణిమ” గాను ,చేస్తారు.
శరద్ పూర్ణిమ 2026 తేదీ & సమయం
2026 సంవత్సరంలో కోజగారి పూర్ణిమ (కోజగరి లక్ష్మీ పూజ / శరద్ పూర్ణిమ) అక్టోబర్ 25, ఆదివారం రోజున వస్తుంది.
• పూర్ణిమ తిథి ప్రారంభం: అక్టోబర్ 25, 2026న ఉదయం 11:55 గంటలకు
• పూర్ణిమ తిథి ముగింపు: అక్టోబర్ 26, 2026న ఉదయం 09:41 గంటలకు
• చంద్రోదయ సమయం: అక్టోబర్ 25, సాయంత్రం 05:07 గంటలకు
• నిశీథ పూజ కాలం: రాత్రి 11:35 గంటల నుండి అక్టోబర్ 26 తెల్లవారుజామున 12:25 గంటల వరకు
Q1: శరత్ పూర్ణిమ 2026 ఎప్పుడు?
A: 2026లో శరత్ పూర్ణిమ అక్టోబర్ 25 ఆదివారం రోజున వచ్చింది. దీనినే కొజాగరి పూర్ణిమ అని కూడా అంటారు.
Q2: శరత్ పూర్ణిమ రోజు లక్ష్మీదేవి అనుగ్రహం కోసం ఏం చేయాలి?
A: సాయంత్రం లక్ష్మీదేవి ఫోటో ముందు దీపం వెలిగించి, ఖీర్ నైవేద్యాన్ని చంద్ర కిరణాల్లో 2 గంటలు ఉంచి, లక్ష్మీ అష్టోత్తరం చదవాలి.
Q3: శరత్ పూర్ణిమ రోజు ఖీర్ ఎందుకు పెడతారు?
A: చంద్రుడి నుండి వచ్చే అమృత కిరణాలు ఖీర్ లోకి చేరి ఆరోగ్యం, ఐశ్వర్యాన్ని ఇస్తాయని పురాణాల్లో ఉంది.
Q4: శరత్ పూర్ణిమ రాత్రి నిద్రపోకూడదా?
A: అవును, కొజాగరి అంటే “ఎవరు మేల్కొని ఉన్నారు” అని అర్థం. లక్ష్మీదేవి రాత్రి తిరుగుతూ మేల్కొని ఉన్నవారిని అనుగ్రహిస్తుందని నమ్మకం.
Related Stories:
Jyeshtha Purnima 2025 in Telugu | జ్యేష్ఠ పూర్ణిమ ప్రాముఖ్యత, పాటించవలసిన ముఖ్య నియమములు ఏమిటి?
Guru Purnima 2026 in Telugu | గురుపూర్ణిమ అంటే ఏమిటి? విశిష్టత ఏమిటో తెలుసుకోండి ?
కార్తీక పౌర్ణమి విశిష్టత | Karthika Pournami Importance 2026
Ashadha Pournami Vratham 2025 In Telugu | ఆషాఢ పౌర్ణమి వ్రతం ఎలా ఆచరించాలి?
Sravana Pournami Significance in Telugu? | శ్రావణ పౌర్ణమి ప్రాముక్యత ఏమిటి ?
